وحدت چیست؟
21 بازدید
تاریخ ارائه : 1/18/2014 3:32:00 PM
موضوع: ادیان و مذاهب

حقیقت وحدت

نوشتاری از آیت الله العظمی صافی مدظله العالی

به نظر مي‎رسد وحدت واقعي كه در آن بينش‌ها و انديشه‎ها و عقايد در مسائل مورد اختلاف فرق، مانند مسائل مربوط به حوادث عصر صحابه و اختلافات آنها متحد شود و همه فرق به فرقه واحده ناجيه تغيير هويت بدهند، حداقل در شرايط فعلي و كوتاه مدت نشدني است.

اگر پيشنهاد وحدت اين باشد كه اهل سنّت همه شيعه يا شيعيان همه سنّي شوند نخواهد شد البته در دراز مدت اميد است كه كوشش‌ها براي وحدت حقيقي و اقلاً كم كردن اختلافات با تمسّك به كتاب و عترت مؤثر واقع شود اما تا پيش از ظهور حضرت مهدي عليه ‎السلام (كه همه مسلمانان اتفاق دارند كه اگر از دنيا باقي نماند مگر يك روز آن حضرت ظهور خواهد كرد و در ضمن هدف‌هايي كه محقق مي‎سازد اسلام را كه دين جهاني است در تمام عالم استقرار مي‎دهد) بعيد به نظر مي‎رسد كه حتي وحدت مذهبي واقعي به طور كامل در بين مسلمين به وجود آيد.

بنابراين مي‎گویيم اگر چه هدف شيعه و بزرگان آنها از صحابه و تابعين و علماي بزرگ، مانند خواجه و علامه و شيخ مفيد و سيد مرتضي و صاحب عبقات و تشييد المطاعن و پي‎گيري آنها از مسأله امامت و مسائل ديگر تحصيل وحدت امّت و يا حداقل كم كردن و كنترل اختلافات بر اساس ظهور حق و افشاي باطل است، زيرا وحدت صحيح و حقيقي با ادامه بحث و بررسي و روشن شدن اذهان عموم مسلمين كه در طول قرون به واسطه اعمال سياست‌هاي حاكم از درك حقايق

و بحث پيرامون آنها محروم بوده‎اند فراهم مي‎شود.

مع ذلك براي مسلمين از بُعد ديگر و به علّت اينكه ذات اختلاف، موجب رخنه بيگانگان و نفوذ آنها در مسلمين و اخلال در امور و گسترش سلطه استعمار مي‎شود، لازم است براي جلوگيري از اين خطرات طرح‌هايي بريزند كه در برابر كفار و دشمنان اسلام همه يد واحد باشند و ضربات آنها را به اسلام و مسلمين از هر فرقه كه باشند با همكاري برادرانه و صادقانه دفع نمايند و مسائل اعتقادي خاص فرق را در اين بعد مطرح ننمايند و مانع از اتحاد و اتفاق و كوشش جهت تجديد عزت و شوكت كل مسلمين نگردند و از اعمال تعصبات و افراط و تفريط در اظهار نظر درباره يكديگر بپرهيزند.

در اين بُعد، مسأله وحدت اين نيست كه از شيعه خواسته شود از عقايد خود ولاي اهل بيت عليهم‌السلام دست بردارد و نسبت به افرادي كه آنها را دشمن اهل بيت و منافق مي‎داند و به موجب مستندات اسلامي محكوم مي‎كند، حسن ظن داشته باشد و به عبارت ديگر از محتواي تشيع خود خارج گردد و همچنين در رابطه با تحقق اين وحدت از سنّي خواسته نمي‎شود كه از عقايد خود دست بردارد و محتواي خود را عوض كند؛ بلكه مقصود اين است كه براي فرع، خطر متوجه به اصل را فراموش نكنيم و براي حفظ جزء، كل را در خطر نيندازيم و در برابر كفّار و سلطه سياسي و اقتصادي و فرهنگي آنها متحد و متفق گام برداريم و بدانيم آنجا كه نفوذ سلطه كفار و خطر آنها مطرح است و قدر جامع‎هاي اصلي بين شيعه و سني مورد هجوم و تجاوز مي‎گردد توجه به مصالح فرقه‎اي و شيعه و سني مفهوم ندارد و طرح جهات ما به الامتياز رفع يد از جهات مابه الاشتراك و ما به الامتياز است.

نبايد موضع‎گيري‌هاي هر فرقه‎اي از فِرَق مسلمين در صلح و جنگ با كفّار موجب ضعف اسلام و كل جامعه مسلمين در برابر كفار شود و نبايد هيچ فرقه‎اي از فرق اسلامي در روياروئي فرقه ديگر با كفار بي‎تفاوت و بي‎طرف باشد و مسلمانان را در برابر كفار ياري ندهد تا چه رسد اينكه العياذ بالله در كنار كفار قرار بگيرد و با آنها قول و قرار سرّي عليه مسلمانان از هر فرقه‎اي كه باشند بگذارند.

اولين چيزي كه در حصول اين هدف-یعنی وحدت در برابر کفار-  لازم است اين است كه مسلمانان از بينش سياسي كافي برخوردار باشند كه بتوانند جريان‌ها و پيامد آنها را تحليل و بررسي نمايند و بفهمند كه در مسائل مختلف در شرايط مختلف، موضع‎گيري‎هاي آنها چه آثار مثبت و منفي دارد و طرح مسأله براي چه مقصدي و از جانب چه كسي مي‎باشد و اصولاً بايد چگونه طرح شود و مثلاً بفهمند كه شخصي مثل محب الدين خطيب با آن همه نوشته‎هاي بسيار زننده و تحريك آميزي كه نه فقط عليه شيعه بلكه عليه اهل بيت رسول خدا‎ صلي‎الله عليه وآله وسلم و به نفع دشمنان آنها خصوص پيروان بني‎اميه نگاشته است چرا كتاب خبيثي مثل (الخطوط العريضة) را مي‎نويسند، و تقريب بين سني وشيعه را ناممكن معرفي مي‎نمايد او در اين كتاب چه مطلبي و تحقيق تازه‎اي را عرضه كرده است؟

و چرا حكومتي با پول بيت المال آن را مكرر چاپ و به زبان‌هاي مختلف ترجمه مي‎نمايد و بين حجاج و زوار حرمين شريفين توزيع مي‎كند؟ و موارد دیگر ...

بايد مسلمان‌ها اينگونه جريان‌ها را كه سياست محض و تعصب خالص است از جريان‎هاي بحث و بررسي اهل مذاهب جدا نمايند.

پس در اولین قدم، باید مسلمانان كساني را كه مذهب را وسيله رياست خواهي‌ها و سياست‌هاي شخصي خود قرار مي‎دهند از افراد حقيقت جو و كاوشگر كه مي‎خواهند در مسائل مورد اختلاف مسلمين حق را پيدا كنند و بر اين اساس به شناخت حق مي‎رسند، تميز داده و جدا نمايند و جويندگان حق با برخورد صحيح و تفاهم و حسن ظن يكديگر را در كشف حقيقت ياري دهند، و هر مطلب را در مرتبه خودش قرار دهند يعني به مسأله فرعي اعتبار مسأله اصولي ندهند.