گفت و گوی بسیار جالب
12 بازدید
تاریخ ارائه : 12/10/2013 10:37:00 AM
موضوع: تبلیغ

منبع: چاپ شده در ماهنامه بصائر/ سال دوم، شماره 14 و 15

اشاره: چندي پيش به خدمت حضرت آيت الله العظمي صافي رسيديم، ايشان با تواضع و بزرگواري ما را به حضور پذيرفته و به سؤالات ما پاسخ دادند. رمز موفقيت مبلغان ديني در حفظ ارزش‌هاي اسلامي، رسالت و مسؤليت اصلي مبلغان و لزوم هماهنگي عملکرد مسئولين با تبليغ مبلغان، مؤثرترين شيوه‌هاي تبليغي در عصر حاضر، راههاي مقابله با تهاجم فرهنگي از جمله موضوعاتي بود که در اين مصاحبه مورد بحث قرار گرفت. توجه خوانندگان گرامي را به خلاصه اين مصاحبه جلب مي‌کنيم:


س: ضمن بيان زندگينامه خود، عوامل موفقيت حضرتعالي در امر تدريس، تأليف و تحقيق و فقاهت چه بوده است؟

ج: زندگينامه و ورود به حوزه و ميزان تحصيلات ، مسافرت‌هاي علمي و تبليغي و تحقيقات و تأليفات و ... نوشته شده است، مي‌توانيد ملاحظه کنيد. اما نکته مهم اين است که بجز انجام وظيفه الهي، غرض ديگري در کنار نبود و يک قدم هم براي شهرت و مرجعيت برنداشته‌ام و بدون شک مقامات و درجات عاليه الهي است که بايد حسرت آن را بخوريم که چرا از آن مقامات والا محروم مانديم و نواقص و کمبودها و آنچه ما از آن محروم مانده‌ايم به مراتب بيش از آن است که رسيده‌ايم. اگر توفيقي بوده از لطف ويژه خداوند و اولياء الهي هستيم. انسان هميشه در مسائل معنوي و مقامات رباني بايد بالاتر را نظر کند و آنچه را دارا شده مورد توجه قرار ندهد و ما وقتي به اين نکته توجه مي‌کنيم مي‌بينيم خيلي عقب مانده‌ايم و اين، چيزي نيست که خيال کنيم مقام است.


س: به نظر حضرت‌عالي رمز اصلي موفقيت مبلغان ديني و روحانيون در حفظ ارزش‌هاي اسلامي چيست؟

ج: در مرحله اول از نظر معرفت و شناخت، مبلغان ديني بايد به رسالت سنگين خود واقف گردند و بدانند که اين راه همان راه انبياء و اولياء خداوند است و تحمل مشکلات لازم دارد و کسي که در اين راه قدم مي‌گذارد بايد صلاحيت عالي را کسب کند و خود را از رذايل اخلاقي تخليه و با فضايل انساني بيارايد و در عمل و رفتار و کردار براي مردم الگو و اسوه باشد و براي حفظ ارزش‌هاي اسلامي در جامعه بايد احکام خدا و معارف قرآن را آن چنان که هست تبيين نمايد و سعي کند با بيان شيوا و رسا و جذاب حقايق دين را به مردم ابلاغ نمايد و نگذارد کار تبليلغ امور ديني بدست ناهلان بيفتد و خود نيز از اين کار مقدس بجز اخلاص و رضايت پروردگار غرض ديگري نداشته باشد.البته بر مسئولين حکومت اسلامي هم لازم است که براي حفظ ارزش‌هاي اسلامي از هيچ کوششي دريغ نداشته باشند و انگيزه و هدف اصلي و اساسي آنان در انجام وظايف و مسئوليت، فقط رضايت خدا باشد تا امدادهاي غيبي يکي پس از ديگري نصيبشان شود. اگر مسئولين در حفظ ارزش‌ها کوتاهي نمايند، بدون شک تبليغات اسلامي مبلغين اثر مطلوب و عالي نخواهد داشت. به عنوان مثال براي حفظ حجاب اسلامي بر دولت لازم است از اختلاط (نابجاي) پسران و دختران و زنان و مردان در دانشگاه‌ها و ادارت و ديگر مراکز جلوگيري نمايد تا فحشا و منکراتي از اين جهت ايجاد نگردد.اين را ارزش‌هاي اسلامي نمي‌سازد که زنان و مردان جوان در دواير دولتي مکرر با يکديگر برخورد و اختلاط داشته و احياناً اخلاق و رفتار اسلامي، چندان مورد عنايت واقع نشود، اگر مسئولين امر، کارمندان و متصديان ادارات دولتي و خصوصاً دستگاهها و مراکز علمي و فرهنگي بتوانند در اين گونه موارد (حفظ ارزش‌هاي ديني و اخلاقي) دقت و مواظبت لازم را به عمل آورند، تبليغات اسلامي مبلغان ديني هم (تاحدودي زيادي) در حفظ ارزش‌ها مؤثر خواهد بود والا فايده‌ ای ندارد، «الناس علي دين ملوکهم».


س: به نظر شما بهترين و مؤثرترين شيوه‌هاي تبليغات اسلامي در عصر حاضر کدام است؟

ج: به نظر من بهترين و جذابترين و مؤثرترين شيوه تبليغ در عصر حاضر نسبت به معارف اسلامي، ابلاغ و القاي صحيح معارف قرآن و اسلام است. اگر ما بتوانيم پيام مقدس اسلام را آنچنان که هست بدون کم و کاست و بدون پيرايه‌ها به مردم دنيا برسانيم بدون شک آثار درخشاني خواهد داشت.نظر به اين که مجموعة معارف ديني فطري است و تمام احکام دين بر اساس مصالح و مفاسد نفس الامري تدوين شده است،‌در تار و پود مردم ريشه دارد و هر کس با متن اسلام و پيام هاي معصومين (عليهم السلام) که مفسرين واقعي اسلامند آشنا گردد،‌متأثر خواهد شد و اين توصيه و دستور العمل در روايات مختلفي از اهل بيت (عليهم السلام) وارد شده است که شما معارف دين و احاديث و روايات ما را خوب به مردم برسانيد و در نتيجه پيروي و تبعيت مردم را از ما مشاهده کنيد. البته در اين زمينه با توجه به پيشرفت علم و تکنولوژي و صنعت، استفاده از امکانات در حد مقدور لازم است.


س: بفرماييد وظايف مبلغين اسلامي و مسئولين نظام اسلامي در مقابله با تهاجم فرهنگي چيست؟

ج: مهم اين است که من آخوند که مي‌خواهم تبليغات اسلامي کنم و يا در نظام اسلامي مسئول هستم، غرب‌زده نباشم و فرهنگ غرب با تهاجمش مرا تحت تأثير قرار نداده باشد. به فکر اين نباشم که از غربي‌ها تقليد کنم و مديريتي که در جامعه اعمال مي‌کنم،‌غربي نباشد. ما هيچ کمبودي نداريم که به سراغ غربيها برويم، آنها از نظر تمدن اخلاقي ، مسايل معنوي و صفات انساني خيلي از ما عقب هستند. اگر پيشرفتي هست در مسائل علمي و صنعتي است که آن هم از مسلمين استفاده کرده‌اند. راه اصلي مبارزه با تهاجم فرهنگي اين است که ما مواضع واقعي اسلام خود را حفظ کنيم و به دنبال کسب رضايت باريتعالي باشيم نه به دنبال به دست آوردن رضايت غربي‌ها و اروپائيها. اگر ما خودمان ارزش‌هاي اسلامي را حفظ کرديم و به صورت بنيادي و ريشه‌اي مردم را با ارزش‌هاي اسلامي آشنا ساختيم و فرهنگ عمومي را از نظر معرفتي و اعتقادي بالا برديم، ‌ديگر خوفي از تهاجم فرهنگي و فرهنگ بيگانه نخواهيم داشت.فرهنگ غرب به انسانيت انسان توجه ندارد و کاري به کمال نهايي انسان ندارد، بلکه انسان را از انسانيتش خارج مي‌کند و از معنويت تهي مي‌کند. اگر ما معنويت را در جامعة خود آن چنان که اسلام ارائه داده، ارائه دهيم و لذت معنويت را در کام مردم ايجاد کنيم ديگر تهاجم فرهنگي اثري نخواهد داشت و وظايف مبلغان اسلامي و مسئولين حکومت اسلامي همين است. حقايق اسلام فطري است و اگر فطرت مردم شکوفا شد و استعدادهاي بالقوة انسان به قطعيت رسيد ديگر هيچ جاذبة مادي و حيواني انسان را به سوي خود نخواهد کشانيد. اما اگر از اين نکتة مهم غفلت کرديم بدون شک فرهنگ بيگانه با تهاجم وسيعش جوانان و دختران و پسران ما را از بين خواهد برد.


س: حضرتعالي چه توصيه‌هايي براي مبلغين اسلامي داريد ؟

ج: توصيه من براي همه مبلغان اسلامي در سرتا سر دنيا اين است که اساس موفقيت تبليغات اسلامي، خلوص نيت است و غرض و انگيزة اصلي مبلغين اسلامي بايد خدمت به اسلام و مسلمين باشد.مرحوم آيت الله بروجردي يک روز سر درس فرمود: يک عده از طلاب و مبلغين اسلامي مرتب سؤالاتي از من مي‌کنند، امروز مي‌خواهم جواب دهم، سؤال مي‌کنند ما چه وقت به مقصد مي‌رسيم؟ ‌از وقتي که طلبه مي‌شويم تا چه زماني بايد تلاش و کوشش کنيم تا به نتيجه و مقصد برسيم؟‌و از کجا بفهيم که به مقصد رسيده‌ايم يا نه؟‌مرحوم آيت الله بروجردي در پاسخ فرمودند: همه محصلين علوم ديني و همة مبلغين و مروجين شريعت نبوي بايد بدانند که اگر براي دنيا و رسيدن به زخارف مادي دنيا به حوزه و سلک روحانيت آمده‌اند، هيچگاه به مقصد نمي‌رسند و از اول اشتباه کرده‌اند و بايد تغيير مسير دهند. اين راه، راهي نيست که انسان را به ماديات دنيا برساند، ماديات هم انسان را به رشد و پيشرفت واقعي نمي‌رساند. اگر براي خدا و انجام وظيفه و رسيدن با مقام قرب ربوبي به اين مسير آمده‌اند بدانند که از روز اول که وارد شده‌اند به مقصد رسيده‌اند و هر روزي که مي‌گذرد در مقصد سپري مي‌شود.


س: از نظر جنابعالي راههاي تقويت عقايد ديني مردم و جوانان چيست؟

ج: بهترين راه براي تقويت بنية اعتقادي و ديني مردم و نسل جوان تبليغات اسلامي است در ابعاد مختلفش. تبليغات اسلامي ابعاد بسيار وسيعي دارد. تبليغات عملي، شفاهي و کتبي از طريق رسانه‌ها، مطبوعات،‌صدا و سيما و ... به صورت همگاني آشنا کردن مردم با اصول دين و فروع دين و شناساندن معارف قرآن به مردم فراهم کردن زمينه براي شناخت واقعي اسلامي و عمل نمودن معارف اسلام باعث تقويت بنية اعتقادي و ديني مردم مي‌گردد. اما اگر ما خودمان در اين امر کوتاهي کرديم و در محيط و محافل عمومي،‌رفت و آمد ميان زن و مرد و برخورد مستقيم دختران و پسران و زنان و مردان را در عمل ترويج کرديم، دين مردم در معرض خطر قرار خواهد گرفت و احکام دين در جامعه نابود خواهد شد. البته بر علماي بلاد و حوزه‌هاي علميه است که جريانات را زير نظر بگيرند و مواظب دين مردم باشند.
مرحوم آقاي بروجردي مي‌فرمود: انسان مي‌تواند از سؤالاتي که مطرح مي‌شود حدس قوي بزند که در جامعه چه خبر است. ايشان فرمودند: ‌منطقه بهائيت رشد کرده لذا بر علما است که به اين امر مهم توجه داشته باشند.


س: به نظر شما کساني که در محافل عمومي و دانشگاهي شبهاتي را عليه دين القا مي‌کنند از نظر فقهي چه حکمي دارند و با اينگونه افراد چگونه بايد برخورد کرد؟

ج: از ديد همه فقهاي اسلامي القاي شبهه حرام است و جايز نيست. حتي علماي ما اين مسأله را مطرح نموده‌اند که اگر استادي مي‌داند که در تبيين شبهه مشکلي ندارد و خوب مي‌تواند شبهه را طرح نمايد اما در پاسخ شبهه بخوبي قدرت ندارد، حق طرح شبهه را ندارد و نبايد طرح کند، مگر اين که جواب شبهه را هم بتواند مانند اصل شبهه طرح کند. و کساني که در محافل دانشگاهي تدريس مي‌کنند اگر خودشان واقعاً شبهه دارند در مسايل اسلامي مراجعه کنند تا شبهه را بر طرف نمايند و حق القاي شبهه ندارند و اگر شبهه را القا کنند بدون شک خلاف شرع انجام داده‌اند و اگر مغرضند، حق تدريس ندارند و کارشان حرام و بر مسؤولين نظام لازم است که جلوگيري نمايند. متخصصين اسلامي و اسلام شناسان شبهه‌اي نگذاشتند که به صورت شبهه بماند،‌بايد به اهلش مراجعه کرد و شبهات را حل کرد نه اين که در بين جواناني که آشنايي چنداني با معارف اسلامي ندارند شبهه را القا کرد.


س: راههاي اساسي مبارزه با فحشا و منکرات در جامعة اسلامي با توجه به مقتضيات زمان چيست؟

ج:‌بهترين راه مبارزه با فحشا و منکرات همان راه قرآن،‌تحقق بخشيدن به امر به معروف و نهي از منکر است با همان مراتب و مراحلي که در فقه اسلام آمده و فقهاي اسلامي نوعاً کتاب امر به معروف و نهي از منکر نوشته‌اند و راهها و شيوه‌هاي آن را بيان کرده‌اند.گاهي بايد با زبان خوش و به صورت ارشاد جاهل و گاهي با زبان خشن و گاهي با ابزار ديگر براي نابودي منکرات اقدام کرد. البته اجراي صحيح دستورات اسلام در امر به معروف و نهي از منکر موقوف به اين است که مسؤولين نظام اسلامي و کارگزاران حکومت اسلامي از منکرات اجتناب نمايند و معروف را عملاً پياده کنند. اگر بين زن و مرد اختلاط ايجاد شد و کاري که صد درصد کار مردان است به زنان واگذار شد و يا بالعکس، امر به معروف و نهي از منکر زباني کارساز نخواهد بود. اگر معروف‌ها در عمل مديران و مسئولين حکومت احيا شود و منکرات در عمل کنار گذاشته شود، فحشا و منکرات هم با امر به معروف و نهي از منکر از بين خواهد رفت و الا خير.